Rosja

Stolica: Moskwa
Powierzchnia: 17 075 200 km2
Ludność: 143,8 mln
Waluta: rubel rosyjski (RUR)
Popularne miasta: Moskwa, Petersburg

Moskwa. Kreml, matrioszki i Arbat

Od stuleci Moskwa jest miastem niezwykłym. Podbijana przez wrogów, niszczona przez pożary, zawsze odradzała się niczym Feniks z popiołów - piękniejsza, potężniejsza. Od wieków pozostaje sercem ogromnego kraju, jakim jest Rosja - tu koncentruje się życie kulturalne i polityczne. Jej mieszkańcy to niezwykle życzliwi i gościnni ludzie, którzy kochają swój gród miłością prawdziwą.

Co było nie wróci, wychodzę wieczorem na spacer
I nagle spojrzałem na Arbat i - ach, co za gość!
Rżą konie u sań, Aleksander Siergiejewicz przechadza się,
I głowę bym dał, że już jutro wydarzy się coś.

Bułat Okudżawa *** (Co było nie wróci...)
przeł. W. Dąbrowski

Moskwa to jedno z miejsc całkowicie nieprzewidywalnych, które dostarcza całej gamy silnych wrażeń. Miasto-żywioł, miasto-chaos, miasto tętniące życiem, pełne witalnych sił. Wreszcie miasto-legenda. Bogata i dumna metropolia, która zawsze była ponad problemy reszty Rosji. Miejsce kontrastów, choć zupełnie innych niż można by oczekiwać. Nie "bieda i bogactwo", ale raczej stare z nowym i hałaśliwe obok statecznego. Moskwa jest miastem wiecznej przygody, błyskawicznych i zaskakujących zmian. Stolica imperium, godna swojego tytułu. Obowiązkowy punkt na mapie podróży po świecie.

Zakupy i pamiątki

W Moskwie kupimy wiele wyrobów ludowych. Ogromnym centrum rękodzieła jest Złoty Pierścień. Od lat przywożonymi prezentami są matrioszki, które w końcu lat 80. zaczęto ozdabiać wizerunkami polityków i aktorów, palechskie szkatułki (nieduże i urocze wyroby pokryte czarną bądź czerwoną laką) albo chochłomskie rzemiosło (miseczki, kubki, łyżki pokryte czarno-czerwono-złotymi wzorami).

Większość tych rzeczy jest dostępna na straganach Arbatu i w pobliżu miejsc typowo turystycznych. W parku Izmajłowskim albo na wybrzeżu rzeki Moskwy można wybrać naprawdę świetny obraz, współczesną rzeźbę, gadżet z epoki komunistycznej albo ikonę (raczej malowaną współcześnie).

Od kilku lat masowo są przywożone z Rosji kompakty i kasety DVD/VHS (muzyka, rosyjskie filmy, programy komputerowe). Największy ich wybór jest na Garbuszce, ale nie mając wygórowanych wymagań można równie świetnie zaopatrzyć się w pobliżu każdej stacji metra. O CD, jak i o alkohol, najczęściej pytają celnicy. Ostatnio do tych zdobyczy cywilizacji dołączyły też telefony komórkowe.

Kolekcjonerzy przypraw i nowych smaków zaopatrzą się w dowolnym większym sklepie spożywczym w specjały kuchni byłych republik (gruzińskiej, armeńskiej, kazaskiej). Na bazarach kupimy świeży kawior albo marynowane przysmaki.

Zwolennicy militariów znajdą w Moskwie bezkresne zasoby odznak, mundurów (wojskowych, policyjnych), plecaków, noży, namiotów, kamizelek i butów Specnazu.


Bajkał. Morze Syberii

Jezioro Bajkał fascynuje niezwykłym pięknem o każdej porze roku. W lecie - błękitno-turkusowymi wodami głębin, jesienią - ciepłymi barwami otaczającej tajgi. Mroźna i słoneczna zima przynosi srebrzystą szadź oraz skrzący śnieg i lód. Wiosna wita kwitnącymi stepami mieniącymi się wszystkimi kolorami tęczy.

Bajkał, nazywany sercem lub perłą Syberii, od wielu lat przyciąga podróżników z całego świata. Dla Polaków stanowi jednak miejsce wyjątkowe. Z jego regionem związane są dzieje polskich zesłańców politycznych, którym w dużym stopniu Syberia zawdzięcza swój rozkwit. Podobno co piąty mieszkaniec tych okolic ma w sobie choć trochę polskiej krwi.

Bajkał. Morze Syberii to obecnie jedyny przewodnik w języku polskim tak obszernie opisujący region jeziora Bajkał. Można w nim znaleźć informacje krajoznawcze i historyczne, aktualne ceny, wiele praktycznych porad i pomysłów na udany wyjazd, adresy stron internetowych ułatwiających przygotowanie do podróży, a także wiele informacji o ludziach, miejscach i wydarzeniach związanych z historią Polaków zamieszkujących okolice Bajkału.

Informacje praktyczne

W Irkucku działa Konsulat Generalny RP: ul. Suche Batora 18 (róg ul. Marksa), II p., Irkuck 664003, tel.: (3952) 288 010, faks: 288 012, e-mail: kgirkuck@sovintel.ru; czynny pn. - pt. w godz. 9.00 - 17.00. Do konsulatu można zgłaszać się w przypadku zgubienia paszportu, pieniędzy, konfliktu z władzą, a także po wszelakie informacje i pomoc. Uwaga! W razie zgubienia/kradzieży paszportu trzeba zgłosić ten fakt na milicję i dostać stamtąd zaświadczenie - przyspiesza to znacznie procedurę. W miejscach publicznych warto posiadać przy sobie jakiś dokument tożsamości (lub jego poświadczoną kopię) oraz dokumenty zaświadczające legalność pobytu i meldunek.

Uwaga! Jeżeli ktoś jest zainteresowany odwiedzeniem miejsc związanych z polską historią w Irkucku, powinien również zgłosić się do konsulatu - począwszy od 2005 r. będzie można tam uzyskać informacje wraz z mapką, gdzie takich miejsc szukać i jak do nich dotrzeć.

Konsulat Mongolii w Irkucku: ul. Łapina 11, Irkuck 664003, tel.: (3952) 342 145, 342 447, faks: 342 143, e-mail: irconsul@angara.ru. Uwaga! Wizę mongolską trzeba załatwić w Polsce. Konsulat Mongolii w Irkucku nie wydaje Polakom wiz, jeśli nie posiada się zaproszenia.

Konsulat Mongolii w Ułan Ude: Buryatskaya AR 670000, ul. Erbanowa 12, (hotel Baikal), tel.: (3012) 220 507, faks: 263 244

Wymiana walut

W podróż najlepiej zabrać dolary amerykańskie i euro. Rubli z Polski nie opłaca się przywozić. Z wymianą euro mogą być kłopoty, gdyż nie wszystkie kantory je skupują, a miejscowi handlarze przyjmują niechętnie. Banknoty nie mogą być uszkodzone i pochodzić z emisji sprzed 1996 r. - starych nikt nie przyjmuje! Kurs rubla w końcu 2004 r. wynosił ok. 28 rub. za 1 USD. W miastach (Ułan Ude, Irkuck, Sludianka) pieniądze można wymieniać w bankach i kantorach (zazwyczaj marża nie jest pobierana) oraz w każdym hotelu o wyższym standardzie. W ośrodkach miejskich jest już wiele bankomatów, które akceptują karty Visa - najczęściej w drogich hotelach i na dworcach kolejowych.

Ciekawostki

Pochodzenie nazwy Bajkał nie jest do końca wyjaśnione. Ewenkowie na pewno mówili na jezioro Łama, co znaczyło morze. Rosjanie zaczęli używać słowa Bajkał po podbiciu ziem buriackich - prawdopodobnie usłyszeli ją od Ewenków, którzy twierdzili, że inne plemiona nazywają jezioro Bajkałem. Przed Buriatami określeniem tym posługiwali się Kurykanie - tureckie plemiona żyjące na tych terenach przed najazdem Mongołów (zob. Historia). To właśnie Kurykanie prawdopodobnie pierwsi użyli słowa Bajkał - na początku mówiąc Baj-kul ('bogate jezioro' - w wodę i ryby). Zarówno w językach buriackim - Baj-goł, mongolskim - Bajgaał-nur, jak i w jakuckim - Baj-Kiel, słowo to oznacza bogate jezioro. W języku buriackim Baigaal-Dalai to także określenie szerokiego, dużego zbiornika wodnego przypominającego morze (dalai). W języku mongolskim Baigaal to tyle co naturalny. Niektórzy historycy uważają jednak, że nazwa jeziora pochodzi od chińskiego słowa Bej -chaj ('północne morze').

Śpiewające piaski

Najciekawszym elementem bajkalskich wybrzeży są tzw. "śpiewające piaski", czyli wydmy, które wydają przeciągłe dźwięki. Zjawisko to zachodzi podczas wysychania piasku. Nad Bajkałem jest ok. 7 stanowisk "śpiewających piasków", m.in. na wyspie Olchon. Najbardziej znane występują niedaleko półwyspu Turali (przy ujściu rzeki Tompuda). Od nich pochodzi nazwa półwyspu - słowo turali w języku Ewenków oznacza "śpiewający piasek".

Grupy etniczne

Zanim na Przybajkalu pojawili się Rosjanie, panami tych ziem byli Buriaci i Ewenkowie. Wśród Buriatów wyróżnia się dwie grupy mówiące różnymi dialektami - Buriatów Zachodnich (Przedbajkalskich) i Buriatów Wschodnich (Zabajkalskich).

Współcześni Buriaci, tak jak ich przodkowie, zajmują się pasterstwem i myślistwem, nie ma jednak wśród nich koczowników. W rodzinach buriackich panował ustrój patriarchalny. Oznaczało to dominującą pozycję ojca oraz ogólne uprzywilejowanie mężczyzn. Większością obowiązków związanych z prowadzeniem gospodarstwa obciążone były kobiety.

Na świecie żyje ok. 500 tys. Buriatów - obecnie są najliczniejszą tubylczą narodowością Syberii. We własnej republice stanowią jedynie 24% ogólnej liczby mieszkańców (250 tys.). Pozostałe, największe skupiska Buriatów istnieją na obszarze obwodu irkuckiego (80 tys.), w obwodzie Czyty, północnej Mongolii i północno-wschodnich Chinach. Język Buriatów należy do wschodniej grupy języków mongolskich, do rodziny ałtajskiej. Do XX w. Buriaci używali pisma staro mongolskiego, które było wzorowane na piśmie ujgurskim. Cechowało się pionowym układem wierszy, biegnących od lewej do prawej. W 1931 r. wprowadzono do użytku alfabet łaciński, który 1937 r. zastąpiono do dziś obowiązującą rosyjską grażdanką. Współczesny literacki język buriacki powstał na podstawie dialektu chorińskiego - jest to oficjalny język urzędowy Republiki Buriacji, ale większość Buriatów bardzo dobrze zna język rosyjski.

Ewenkowie pochodzą z Mandżurii. Dawniej nazywano ich Tunguzami. W I w. p.n.e. rozprzestrzenili się na ziemiach całej Syberii Wschodniej, od Jeniseju do Morza Ochockiego. Początkowo podstawą ich bytu było myślistwo. Zajmowali się także rybołówstwem. Ich drugorzędnym zajęciem była hodowla reniferów - wykorzystywali je głównie jako środek transportu. Sami siebie nazywali Oroczon, co znaczy koczujący na reniferach. Wśród Ewenków panował ustrój patriarchalno-rodowy. Plemiona dzieliły się na grupy złożone ze spokrewnionych rodów. Na czele rodu stał najlepszy myśliwy.

Gdy na Syberii pojawili się Rosjanie, Ewenkowie nie reprezentowali tak wysokiego poziomu rozwoju jak Buriaci. Największe zmiany w życiu ludów syberyjskich przyniósł XX w. Władza radziecka zmuszała Ewenków i innych koczowników do osiadłego trybu życia - zakładano spółdzielnie hodowli reniferów, artele myśliwskie. Wskutek tego duża część ich narodowej tradycji uległa zapomnieniu. Mimo to wielu Ewenków do dziś wędruje po tajdze, zajmując się polowaniem i hodowlą reniferów. Wyróżnia się wśród nich trzy grupy: oroczuny (hodowcy reniferów), murczeny (hodowcy koni) i lamuczery (rybacy). Obecnie na Syberii żyje ok. 25 tys. Ewenków. Nad Bajkałem są nieliczni, można ich spotkać jedynie w północno-wschodniej części wybrzeża. Ewenkowie nie znali pisma, obecnie posługują się alfabetem rosyjskim. Dominującym narodem, zarówno w obwodzie irkuckim, jak i w Buriacji, są Rosjanie (prawie 70% ludności). Z mniej licznie reprezentowanych grup narodowościowych spotyka się Ukraińców, Tatarów i Białorusinów (razem ok. 3%). Ewenków jest niewielu, jedynie ok. 1,6 tys. Wymierającą grupą są Sojoci, nazywani także Caatanami - żyją w Sajanach, hodują renifery. W Buriacji żyje tylko 200 przedstawicieli tej grupy.

Bania
Bania to rosyjska odmiana sauny, nieodłączny element życia towarzyskiego na całej Syberii i w Rosji. Jest głęboko zakorzeniona w rosyjskiej kulturze. Jej tradycja pochodzi podobno z Nowogrodu. Rosjanie mówią, że bania nie pomoże tylko temu, kto nie jest w stanie wejść do niej o własnych siłach. Będąc na Syberii, warto skorzystać z tradycyjnej drewnianej bani - nieodłącznego wyposażenia każdego wiejskiego gospodarstwa.

Dawniej parową kąpiel akuszerki zalecały rodzącym kobietom. W tradycji ludowej w noc poprzedzającą ślub panna młoda i pan młody w gronie swych przyjaciół korzystali z oddzielnych bani - był to rodzaj wieczoru kawalerskiego i panieńskiego.

Najważniejszą częścią bani jest łaźnia parowa. W palenisku rozgrzewa się kamienie, a potem co jakiś czas wylewa się na nie wodę, używając chochli z długą rączką. Do wody można dodać kilka kropli olejku eukaliptusowego lub sosnowego (albo piwa!), a para unosi zapach po całym pomieszczeniu. Niektórzy chłoszczą się związanymi gałązkami brzozowymi, dębowymi lub jałowcowymi. Biczowanie, choć czasem niezbyt miłe, jest oczyszczające - pomaga skórze pozbyć się toksyn. Po "chłoście" wszyscy wybiegają na zewnątrz, a niektórzy wskakują do zimnej wody (jeśli w pobliżu jest np. jezioro). Potem wracają i znowu idą do łaźni. W trakcie należy mieć osłoniętą głowę - najlepsze są specjalne czapki filcowe, ale wystarczy zwykła chustka bądź ręcznik. Stali bywalcy twierdzą, że w czasie godziny powinno odbyć się od 3 do 5 cykli nagrzewania i studzenia ciała.

Pamiątki

Popularną pamiątką z Syberii są wyroby z kory brzozowej (naczynia, obrazy, pudełka, spinki, broszki, opakowania itd.) oraz przeróżne figurki i biżuteria wykonane z syberyjskich minerałów. Dobrą pamiątką są też rozmaite zioła - np. sachandala czy kurylski czaj. Zioła można stosować nie tylko w celach leczniczych, ale dla ich walorów smakowych i zapachowych. Są do kupienia również na targach w Irkucku i Ułan Ude. Wiele osób przywozi na prezent puszki z kawiorem (bardzo dobrej jakości już od 130 rub.). Inne popularne pamiątki to obrazy Bajkału malowane przez miejscowych artystów, zdjęcia na CD, filmy o Bajkale, pocztówki, albumy ze zdjęciami itp. Coraz częściej w sklepach pojawiają się torby, szale i koszulki z "bajkalskimi" nadrukami. Największy wybór pamiątek w przystępnych cenach oferuje sklep w Irkucku, ul. Karola Marksa 20 - obok pomnika Lenina.


Petersburg. Miasto białych nocy.

Sankt Petersburg położony jest u ujścia Newy do Zatoki Fińskiej na Nizinie Nadnewskiej i 42 wyspach rozgałęzionej delty Newy, które łączy około 200 przepięknych mostów.
Doskonałym terminem na podróż jest zarówno niezwykły okres białych nocy (od poł. maja do poł. lipca), kiedy to miasto tętni życiem przez całą dobę, jak i jesień, która przyciąga bogatą ofertą festiwalową. Wbrew pozorom to miasto bardzo młode. Budowę rozpoczął w 1703 r. car Piotr I, a wykorzystał do tego ok. 15 tys. szwedzkich jeńców. Stare Miasto skupia się nad brzegami rzeki i licznych kanałów. Petersburg to miasto cerkwi (sobór Okrwawionego Zbawiciela z barwnymi kopułami, czy sobór św. Piotra i Pawła) i carskich pałaców, przed którymi rozciągają się reprezentacyjne place. Jednym z piękniejszych miejsc jest Nadbrzeże Pałacowe z Pałacem Zimowym, niedaleko którego znajduje się sąsiadujące z Ogrodem Letnim, Pole Marsowe.
Niezwykle interesujące miejsce w Petersburgu to Wyspa Wasilewska. To tu mieści się dawny Korpus Kadetów, Pałac Mienszykowa i 32-metrowe Kolumny Rostralne.
Główną arterią miasta jest Newski Prospekt z licznymi kawiarniami i sklepami, po której nadal jeżdżą trolejbusy. Idąc ulicą mija się m.in. Sobór Kazański, Pałac Stroganowów i gmach Dumy.
Jedną z głównych atrakcji miasta są liczne muzea, a wśród nich prawdziwa perła – mieszczący się w carskich zabudowaniach Ermitaż. Obejmuje jedną z największych na świecie kolekcji dzieł sztuki, na czele z Leonardem da Vinci i Rembrandtem. Liczba eksponatów przewyższa Luwr i Prado, a aby obejrzeć je wszystkie potrzeba około ośmiu lat! Równie godne odwiedzenia jest w całości poświęcone sztuce rosyjskiej Muzeum Rosyjskie, natomiast miłośnicy marynarki wojennej powinni zwiedzić Centralne Muzeum Marynarki Wojennej, a miłośnicy literatury: Dom-Muzeum Aleksandra Puszkina i Muzeum Fiodora Dostojewskiego. Odwiedzając Petersburg nie wolno zapomnieć o podmiejskich carskich posiadłościach takich jak: Pietrodworiec, Strelna i słynące z zrekonstruowanej w całości Bursztynowej Komnaty Carskie Sioło. Położona 25 km od miasta letnia rezydencja Katarzyny to niewątpliwie przykład carskiego przepychu, ale i zachwycającej architektury XVIII i XIX w.

Więcej informacji na temat Rosji znajdziecie Państwo w przewodnikach „Petersburg. Miasto białych nocy”, „Moskwa. Kreml, matrioszki i Arbat” oraz „Bajkał. Morze Syberii” Wydawnictwa Bezdroża. Do lektury serdecznie zapraszamy.

reklama reklama reklama

Biuro Turystyczne
"Bezkresy"
tel: 022 826 05 90
tel/fax: 022 826 52 68
bezkresy@bezkresy.pl
Rynek Starego Miasta 25/2
00-272 Warszawa
Jesteśmy członkiem WIT oraz ITRP

Biuro Turystyncze BEZKRESY

Wycieczki do Lwowa

Wycieczki na Ukrainę

Wycieczki do Wilna

(c) 2010 Biuro Turystyczne BEZKRESY | wykonanie AGMK.net & WOWstudio